vorig jaar 354

12 april 2025

Y is al om 7 uur op om haar yogaoefeningen te doen. Ze praat enthousiast over haar moestuin. Er heeft een egel overwinterd onder een omgekeerde kruiwagen. Er hangt een nevelsliert over de schapenwei: vandaag wordt de laatste mooie dag van een lange reeks mooie dagen. Y vertrekt naar Roeselare om daar het ouderlijk huis te helpen leegmaken. Ik praat daarover bij het ontbijt met X. Hoe organiseer je de verdeling? Hoe waardeloos zijn ooit waardevolle oude meubelen? We hebben het ook over Vaderader. X vraagt waarom ik B eerst anonimiseer, om dan toch zijn echte naam te noemen. Ik kan niet goed uitleggen waarom ik dat zo heb gedaan. Maar, zo zegt X, hij heeft het boek wel in één ruk uitgelezen, het heeft hem ‘vastgepakt’. We hebben het over werkelijkheid en verdichting, over hoe de (auto)biograaf een structuur moet geven aan iets wat uit zichzelf geen structuur heeft: het leven. We hebben het ook nog over Stephan Vanfleteren en Bieke Depoorter, over de ‘charlatans’ Michaël Borremans en Luc Tuymans, en over (…). X vindt Vanfleteren ook een ‘charlatan’. Van Depoorter herinnert hij zich een apocalyptische foto van een bos met niets dan boomstronken onder een onheilspellende hemel. We maken een wandeling naar een wijnbedrijf wat verderop in de straat. Een gesprekje met de uitbaatster. We mogen proeven van vier soorten witte wijn. Ik koop een fles voor mezelf en een voor X en Y, voor het verblijf. Met rugwind sta ik tweeënhalf uur later thuis. Tijdens mijn terugrit hoor ik op de radio hoe Lotte Kopecky Parijs-Roubaix niet wint.

*

Om halftien komt F langs. (…) We hebben het voornamelijk over vrouwen en de liefde – ik kan me nu, een nacht verder, niet van de indruk ontdoen (…) dat we niets wezenlijks of onmisbaars hebben gezegd.

foto Vanfleteren: Robin de Puy
foto Depoorter: Koen Bauters

7892

Brugge, Concertgebouw: Anton Corbijn
vertelt over zijn portret van Joy Division – 260322

12 * 73,4 * 26,3 * 143 * 713,0

Damme - Siphon - Damme - Vivenkapelle - Moerkerke - Sijsele - Donk - Oedelem - Beernem - Moerbrugge - Oostkamp - Loppem - Sint-Michiels 

vorig jaar 353

10 april 2025

Op bezoek bij A (…) in een ultraproper modern ingericht nieuw rijhuis. Aan weerszijden van de smalle maar rijkelijk van daglicht voorziene woonkamer: boeken, boeken, boeken. In dubbele rijen. Veel exemplaren nog in plastic folie gewikkeld en dus ongelezen. Reeksen. Verzamelde werken. Pléiade, privé-domein… We zitten drie uur samen (…). Rondgang langs de boeken, ook in het bureau en op de zolder. (…)

*

(…)

*

The Conversation van Francis Ford Coppola (1974). Had ik al gezien, zo merkte ik van in het begin, maar het was toch weer flink schrikken toen ik in mijn boekhouding zag dat dat amper drie jaar geleden was. Visionaire film over privacy. Nu is het allemaal honderd keer erger, hoe we langs alle kanten en in alle omstandigheden in de gaten worden gehouden.

11 april 2025

Wakker met twee dromen. In de eerste ligt P te sterven op het asfalt na een aanrijding. De ontzetting en machteloosheid daarbij. Wanneer ik even later naar die plek terugkeer, blijkt alles al te zijn verdwenen. In de tweede droom is S verbolgen omdat ze neuzend in de bakken met afgeprijsde boeken (die zijn opgesteld op het trottoir voor de boekenwinkel, net als die keer toen we in Parijs Milan Kundera zagen) boeken aantreft die driemaal goedkoper zijn dan de exemplaren die ze zich nog maar een paar dagen geleden tegen de volle prijs heeft aangeschaft.

*

(…)

*

(…) We praten van zes tot twaalf onafgebroken bij. Orval als aperitief, daarna rode wijn bij de spaghetti en uiteindelijk nog een Quintine als afsluiter. Alle mogelijke onderwerpen worden een voor een afgehandeld: de gezondheid, zorg voor de ouders, relaties, de noodzaak van humor in een relatie, zelfmoord, euthanasie, internationale politiek, Trump… We hebben het ook over de vermijdbare dood van een 63-jarige vriendin die aanvankelijk weigerde om haar darmkanker te laten behandelen omdat ze dacht dat het wel vanzelf zou genezen en pas instemde als het al te laat was. De opluchting van het eindelijk wees zijn na veel miserie. X en Y hebben nu allebei geen ouders meer. We hebben het ook nog over de films die we onlangs hebben gezien. X is enthousiast over de Callas-biopic met Angelina Jolie. Tijdens ons gesprek zie ik achter het raam de volle maan oprijzen boven de nok van het oostelijke atelier en dan voorbijreizen naar het westen.

7891

Brugge, Gulden-Vlieslaan - 260325

7890

Omgeving Torhout - 260317

notitie 517

ILP, ABSOLUTE DEMOCRATIE §46-50

46.
De grillen van het ‘groot kind’ Trump en de zakelijke belangen van zijn schoonzoon Jared Kushner hebben een disproportioneel grote impact op geopolitieke ontwikkelingen in het Nabije- en Midden-Oosten. In zijn verlangen om de Nobelprijs voor de Vrede in de wacht te slepen, wist Trump Netanyahu tot een bestand met de Palestijnen te bewegen. Maar dat vredesakkoord brengt geen vrede omdat het geen rechtvaardig vredesakkoord is. Bovendien is het kolonialistisch want het komt tegemoet aan de vastgoedambities van Kushner.

47.
Het pacifisme van Orbán is ingegeven door eigenbelang. Premier Meloni van Italië zit gewrongen tussen Orbán, die pro-Poetin is, en haar steun aan Oekraïne. Ondertussen bestookt Israël de Gazastrook, in weerwil van het overeengekomen staakt-het-vuren. Al deze geopolitieke ontwikkelingen spelen geen rol van betekenis in de Nederlandse politiek. Timmermans verlaat het strijdtoneel omdat zijn competentie hem alleen maar hoon oplevert. Links ligt in de touwen omdat het vanaf de jaren negentig het neoliberalisme heeft omarmd.

48.
Het wilde kapitalisme dat ILP in 2003 bij een bezoek aan Moskou heeft gezien, met zijn extreme ongelijkheid, heeft zich nu over de hele westerse wereld uitgespreid. De ongelijkheid neemt toe omdat kapitaal meer rendeert dan arbeid. Herverdeling is pas mogelijk door de rijken meer te belasten. Fundamenteler moet het kapitalistische systeem zelf worden aangepakt.

49.
De politieke leiders zouden hun beleid moeten afstemmen op de langetermijngevolgen van de klimaatverandering. Maar zij laten zich leiden door hun streven naar herverkiezing. En ook de economie laat zich leiden door kortetermijnoverwegingen. Ondertussen heeft big tech een alliantie gesloten met Trump. Dat sluit iedereen op in een bubbel en maakt een consensus over wat werkelijk zou moeten worden gedaan onmogelijk.

50.
De absolute democratie verdringt de constitutionele democratie. Trump wil in Europa een ‘regime change’ tot stand brengen door er het fascisme te laten zegevieren. Daarmee staat de VS op één lijn met Rusland. Wat te doen om het tij te keren? Ten eerste moet de economische ongelijkheid, waarop XR gedijt, worden teruggedrongen. Ten tweede moeten we minder consumeren. Maar dat kan enkel door het ondernemerschap meer te reguleren. Drie: de informatietechnologie moet uit de handen van privépersonen. Die zijn niet alleen schandalig rijk, ze scharen zich ook achter de regimes die baat hebben bij door de technologie gefaciliteerde desinformatie. Vier: Europa moet zich verenigen, ook militair. Dit is een geopolitiek project dat veel verder strekt dan visquota en dergelijke. En ten slotte moet eenieder het collectieve belang laten primeren op het eigenbelang.

vorig jaar 352

9 april 2025

(…)

*

Ik verricht met het uitvegen van mijn dakgoot een al vele maanden, zo niet jaren, uitgesteld karwei. Eindelijk is het droog genoeg om er de aangekoekte humus van bladeren en esdoornzaden uit te verwijderen. Droog? Jawel. De voorbije maand maart wordt uitgeroepen tot de droogste maart sinds het begin van de metingen. Er viel al meer dan dertig dagen geen druppel. En dat na een extreem natte winter. Nóg een teken aan de wand.

*

Trump schrikt van het effect op de beurzen dat hij met zijn tarievenoorlog veroorzaakt. Hij verliest de steun van de miljardairs die hem in het zadel hebben geholpen omdat zij de afgelopen dagen honderden miljoenen dollars in rook hebben zien opgaan. Zelf ben ik de voorbije week, zonder daar overigens iets van te hebben gemerkt, ook tien procent ‘armer’ geworden!

*

(…)

*

Bezoek aan S en S’. (…) We lachen hartelijk. Ik maak een foto van hen beiden (…). S’ zegt dat de klemtoon in ‘Kundera’ op de laatste lettergreep valt. Twee uren gaan snel voorbij met gezellig en vrolijk gebabbel. S geeft de film Le sens de la fête (Éric Toledano et Olivier Nakache, 2017) mee, die ik ‘s avonds bekijk. Spitse, snelle dialogen. Gejaagd ritme. Geen moment verveling.

7889

Brugge, Karel de Stoutelaan - 260318

vorig jaar 351

8 april 2025

(…)

*

Mijn boekverhaal over Kundera levert ochheregot vier duimpjes en een hartje op. Dat is erg weinig. Het stemt me wrevelig wanneer ik zie dat een protserige profielfoto van XXX honderdvoud op gejuich wordt onthaal. Zo kleinzielig. Van mij, welteverstaan.

*

Ik fiets naar Sint-Martens-Latem voor een bezoek aan mijn oude legerkameraad P. (…) Na het gezondheidsbulletin (…) trekken we het blik herinneringen open. Hij heeft het onder meer over de Urbanus-imitator in onze klas. Desmet heette hij. En over Staelens – we zijn allebei zijn voornaam vergeten. P herinnert zich enkele uitdrukkingen die Desmet gebruikte. ‘Begin al maar te bloeden voordat ik u tegen de muur smijt’ (met zwaar aangezet Gents accent) was er een van. De extreme temperaturen van de eerste twee weken van januari 1987. Mijn brief aan de koning. Daarna hebben we het over pensioenen en ongelijkheid. P, wiens belangrijkste bezigheid de beurs is, verschilt daarover nogal van mening. (…) Ons gesprek loopt uit de hand wanneer we het over – zijn woorden – ‘de extremisten van de PVDA’ hebben. Die zijn volgens P geen haar beter dan de Blokkers. En al helemaal wanneer het Nabije Oosten ter sprake komt. ‘Netanyahu wil het beste voor zijn volk.’ Tijd om het gesprek te verleggen naar voetbal en koers, zodat het kameraadschappelijk blijft. Op de terugweg houd ik even halt op het zonovergoten terras van café De Reisduif aan de kanaalbrug van Maria-Aalter.

*

(…)

7888

Brugge, Sint-Jakobstraat - 260316

vorig jaar 350

7 april 2025

Ik schrijf vandaag twee boekverhalen.

https://pascaldigital.blogspot.com/2025/04/boekverhaal-31.html
https://pascaldigital.blogspot.com/2025/04/boekverhaal-32.html

Het eerste, over Gerrit Achterberg, noopt X ertoe mij een door zijn moeder geschreven artikel over Achterberg te sturen. Y laat weten dat zij Achterberg ‘de top’ vindt. Ja, antwoord ik, hij is dan ook een berg hé. En Z raadt mij aan het gedicht ‘Binnenhuisarchitectuur’ te lezen. Waartoe ik in de mogelijkheid ben want ik ben al 43 jaar in het bezit van een nog altijd grotendeels ongelezen exemplaar van de Verzamelde gedichten. De laatste regels – ‘Dit overzicht ontbreekt / mijn hongerdiep verlangen / van u te zijn ontvangen, / waarmee het breekt.’ – zijn dubbelzinnig want wat ‘breekt’ er? Het overzicht? Of het verlangen? (…) Mijn boekverhaal over The Book of Laughter and Forgetting doet mij naar mijn versleten Penguin-pocket grijpen (met op het voorplat het beeld van de naakte vrouwelijke engel dat ik ooit opwindend vond). Ik lees het achterin opgenomen interview van Philip Roth met Milan Kundera. Philip Roth was toen ik het boek in het najaar van 1984 twee keer las voor mij een onbekende naam, besef ik nu.

*

P. komt scrabbelen. (…) We hebben het over vriendschappen en hoe moeilijk het is oppervlakkige gesprekken te vermijden. (…) Het woord ‘relaties’ levert met zeven gebruikte letters en een driemaal woordwaarde 92 punten op. (…)

*

Ik bekijk twee afleveringen van Winteruur uit 2015, met Annelies Verbeke en Otto-Jan Ham, en de twee laatste afleveringen van The Day of the Jackal. Wikipedia leert mij dat dit in de jaren zeventig blijkbaar een film was.

7887

260313

11 * 65,6 * 27,1 * 146 * 639,6

Nieuwege - Ettelgem - Roksem - Aartrijke - Veldegem - Ruddervoorde - Hertsberge - Beernem - Moerbrugge - Steenbrugge

driekleur 607

'Heel aardig van u,' zeiden de vrouwen met allerlei kleuren haar, 'maar op die avond laten we ons gele (of bruine, of rode, of zwarte) haar doen.' 'Een andere avond misschien,' durfde hij te vragen, en ze antwoordden: 'We zijn diep geroerd door uw grootmoedigheid, maar we zullen in de nabije toekomst ons zwarte, of rode, of bruine, of gele haar elke avond laten doen (...).'

Salman Rushdie, De levensavond, 240

vorig jaar 349

4 april 2025

(…) In De Slegte vind ik: De complete verhalen van Saki; De rimpel van de tijd van Martin Amis; Verzameld werk van Carl Friedman en De allestafel van Thomas Heerma van Voss, [dat ik op de bots koop want ik ken de auteur niet] (…). Ik tref X klokslag vier uur bij de ingang van de Sint-Pietersabdij, waar we de overzichtstentoonstelling 'Schoonheid als verzet' van Michiel Hendryckx bezoeken. (…) Veel, om niet te zeggen de meeste foto’s ogen bekend. Deze fotografie leunt dicht aan bij hoe ik naar de wereld kijk. Solitaire bomen, weinig mensen, niet echt de fotografie van het ‘moment décisif’. De uitvergrotingen creëren een surplus. Mooie ensembles. Het boek dat bij de tentoonstelling hoort koop ik niet omdat ik het te duur geprijsd vind. (…)

*

Op straat zijn de ‘nieuwe meisjes’ met het mooie weer naar buiten gekomen. Strakke topjes, ontblote buiken, stevige borsten, bolle bipsen. En dan zouden wij, de rijpere mannen, niet mogen kijken? (…)

5 april 2025

Laatste bladzijden van Terug naar Reims. Ik las het een eerste keer vijf jaar geleden. Een mooi boek, soms aangrijpend in de autobiografische passages. De verhouding met de familie- en gezinsleden. Het zich losmaken van de intellectuele en seksuele restricties van het milieu waar Didier Éribon uit voortkomt. De theoretische bespiegelingen vind ik minder interessant.

*

(…)

*

Profiteren van het mooie weer: fietsrit van 53 kilometer naar Hoeke en de achterhaven van Zeebrugge. ‘s Avonds drie afleveringen van The Day of the Jackal.

6 april 2025

Over een dag waarop ik uren naar de koers zit te kijken, niemand zie en enkel voor een korte wandeling rond het Stil Ende naar buiten ga en ‘s avonds nog twee afleveringen van The Day of the Jackal bekijk, valt er bijzonder weinig te melden. Of het zou moeten zijn dat er in onze media nauwelijks melding wordt gemaakt van het feit dat in Amerikaanse steden honderdduizenden op straat komen om tegen Trump te betogen en dat er in Gaza alweer tientallen Palestijnen zijn doodgebombardeerd.

*

De allestafel van Thomas Heerma van Voss is een beetje ‘over the top’ bevreemdend. De eerste veertig bladzijden werkt het nog, de laatste honderd steeds minder.

*

(…)

7886

Brugge, Grote Markt - 260313

7885

Brugge, Carrefour Scheepsdale - 260312 

notitie 516

ILP, ABSOLUTE DEMOCRATIE §41-45

41.
Als bepaalde data Trump niet behagen, zegt hij dat ze niet waar zijn en ontslaat hij diegenen die ze hebben aangedragen. Vervolgens bevestigen zijn acolieten dat hij het bij het rechte eind heeft. Wie uit angst voor de leugenaar diens leugens als waarheid aanvaardt, verliest de strijd. Dat is wat gebeurde toen von der Leyen de voor Europa nadelige importheffingen aanvaardde.

42.
De ontmoeting van Trump met Poetin in Alaska, op zich al een overwinning voor de gezochte oorlogsmisdadiger Poetin, leverde, gelukkig voor Oekraïne en Europa, die aan deze zogenaamde vredesonderhandelingen niet mochten deelnemen, geen resultaat op. Trumps enige bedoeling was strepen te verdienen met het oog op de Nobelprijs voor de Vrede. Ook een overleg van de Europese leiders met Trump, drie dagen later, liep op niets uit. Met de huidige situatie aan het front (23 augustus 2025; Oekraïne in het verlies) zal Poetin nooit een rechtvaardige vrede toestaan. Economisch evenwel komt hij in steeds nauwere schoentjes te staan. ‘De enige weg naar een rechtvaardige vrede is Oekraïne helpen de oorlog te winnen’ en de economische sancties tegen Rusland nog intensiveren.

43.
Liberalisme houdt in dat de overheid voor de burgers maximale vrijheid garandeert, zodat ze kunnen zeggen wat ze denken en hun leven naar eigen goeddunken kunnen inrichten. Dat is de culturele opvatting van liberalisme. De opvatting dat liberalisme een vrije markt is met zo weinig mogelijk staatsbemoeienis, is een misvatting. Het culturele en economische liberalisme, ofte neoliberalisme, zijn aan elkaar tegengesteld. De toenemende economische ongelijkheid, en dus ook de ongelijk verdeelde vrijheid, is hiervan het bewijs. Om het échte liberalisme te garanderen zou de overheid de aberraties van het neoliberalisme moeten beteugelen.

44.
Op drie opeenvolgende dagen vielen er een hele reeks historische gebeurtenissen te noteren: 9, 10 en 11 september 2025. Onder meer een bijzondere verkiezingsuitslag in Frankrijk, een Israëlische aanval op Qatar, de moord op Charlie Kirk, een schending van het door de NAVO gecontroleerde luchtruim. In deze tijd van ingrijpende veranderingen worden de grenzen van een nieuwe wereldorde getrokken. De Europese constitutionele democratieën blijken te zwak en traag om zich te verzetten tegen het geweld en tegen de verkrachting van de waarheid en de internationale rechtsorde door de absolute democratie.

45.
In Genua slaagde de kandidate van centrumlinks erin de centrumrechtse burgemeester van zijn stoel te verdrijven, niet op basis van haar competentie maar omdat ze er goed uitziet en met een agressieve campagne. Populisme, ofte absolute democratie, trekt zich niets aan van de wet. In Genua is, zoals ook in Nederland, op kleine schaal te zien wat elders in de wereld op grote schaal gebeurt. En populisme is geen XRse exclusiviteit.

7884

Brugge, Stil Ende - 260311

vorig jaar 348

3 april 2025

Trump lanceert op wat hij ‘Liberation Day’ noemt zijn totale handelsoorlog met wereldwijde tariefverhogingen voor alles wat de VS binnenkomt. Benieuwd welke impact dit zal hebben. De rol van die andere gek aan zijn zijde lijkt uitgespeeld. Toch is Elon Musk nog steeds, ondanks het kelderen van zijn Tesla, de rijkste man ter wereld. Hij bezit een vermogen dat even groot is als het bbp van Nigeria, een land van bijna een kwart miljard inwoners.

*

Er wordt de hele dag, met enkel een onderbreking voor het middageten (met ‘Blokken’ en het journaal), stevig doorgewerkt, van halfnegen tot zes.

*

(…)

*

‘s Avonds de actualiteitsprogramma’s: over de tarieven van Trump en over de nauwelijks bestrafte ‘getalenteerde’ student-verkrachter in Leuven, een zaak waar nu zoveel ophef over is. Maar: verkeerde hij zelf in toerekeningsvatbare toestand? Dat kan blijkbaar niet als excuus worden ingeroepen. Ik hoor niets over de rol die het meisje heeft gespeeld. Is ze dan niet vrijwillig met die jongen meegegaan? En is dat niet al een half ja? Uit de laatste aflevering over de neergang en het treurige einde van Steve Stevaert maak ik op dat de man niet alleen aangeschoten wild was maar ook zwaar depressief.

7883

Brussel, Bozar - 260310

vorig jaar 347

1 april 2025

Omdat het zo’n mooi weer is en ik voor de rest van de dag aan mijn werk gekluisterd zal zijn, maak ik een kort fietsritje. Achter het AZ door en terug langs Sint-Pieters. Praatje met een Limburgse fietstoerist die vindt dat de mensen hier ‘stroef’ zijn.

*

(…)

2 april 2025

Berichten uit Amerika over de aanval op de democratie. Trump zou een burgeroorlog aan het voorbereiden zijn. Ook bij ons zijn er onmiskenbare symptomen. Stilletjes wordt de rechtsstaat ondermijnd, bijvoorbeeld door de scheiding der machten niet meer te respecteren. Tom Waes krijgt nog voor zijn proces een podium krijgt voor zijn publieke mea culpa. The show must go on, maar wat met de ouders van kinderen die zijn doodgereden door een zatlap, en met daders die niet zo’n premature rehabilitatie krijgen? Of neem het ter discussie stellen van gerechtelijke beslissingen. De student die schuldig is bevonden aan de verkrachting van een meisje dat zogezegd te dronken was om toestemming te verlenen krijgt opschorting van straf. Die rechterlijke beslissing wordt aangevochten door mondige vrouwen, Elisabeth Lucy Baeten voorop. Barbertje moet hangen!

*

(…) Ik sprak ook met X en Y over de introductie van artificial intelligence. Nuttig, beweren beiden. Ongelooflijk wat het allemaal kan! Ik lijk wel gek dat ik niet mee de stap ernaartoe wil zetten.

*

Door het herposten van het verslag van mijn fietsreis naar de Midi van 2020 krijg ik zin om te vertrekken. (…)

*

Tussen het vele werk door is er tijd voor een korte wandeling rond het Stil Ende. Ik stel vast dat een tiental zwanen is teruggebracht. (…) In Dwars door Vlaanderen moet Wout van Aert het samen met twee ploegmaten afleggen tegen de Amerikaan Neilson Powless – die dus niet ‘powerless’ is in de sprint.

*

(…) X heeft ooit iets uitgevonden, iets met een frame rond een lens. Dat ding wordt gebruikt voor het uitsturen van laserstralen. F weet me te vertellen dat X eraan failliet is gegaan en dat hij nu bij een octrooidienst werkt. (…)

7882

Brugge, Visartpark - 260308

notitie 515

ILP, ABSOLUTE DEMOCRATIE §36-40

36.
De tijd van de internationale afspraken is voorbij. We zijn in een chaos beland waarin enkel nog het recht van de sterkste geldt. Giuliano da Empoli geeft drie oorzaken: (a) de generatie die zich herinnert hoe moeilijk het was om na de Tweede Wereldoorlog een internationale orde te stichten is verdwenen; (b) internet mobiliseert foute vooroordelen; (c) de chaos is een terugkeer naar de normaliteit want de naoorlogse orde was een uitzonderingssituatie. De trage, bedachtzame democratie is een anachronisme geworden.

37.
Geert Wilders deed zijn eigen kabinet struikelen over migratie, maar dat thema verdween van de agenda door de veel belangrijkere geopolitieke verschuivingen. Intussen heeft hij wel een doelbewuste aanval ondernomen op de democratische rechtsstaat. Het enige antwoord op de normalisering van dergelijke fascistoïde praktijken is het cordon sanitaire.

38.
Doordat Europa zich niet heeft gedistantieerd van de Israëlische genocide in Gaza en van de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iraanse doelwitten in juni 2025 heeft het alle moreel gezag verloren. Mede daardoor is er een eind gekomen aan de internationale rechtsorde en zegevieren opnieuw, tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, de wetten van de jungle. Het is niet bewezen dat Iran op het punt zou staan een kernbom te produceren, wél dat Israël dat buiten alle internationale akkoorden om wél heeft gedaan. Oorlog is Netanyahu’s verzekering tegen wat hem boven het hoofd hangt door de corruptiezaken waarin hij is verwikkeld. Trump volgt hem, in weerwil van het Amerikaanse isolationisme, uit ijdelheid. Europa is verdeeld, onder meer omdat het in Duitsland een taboe is om kritisch te zijn ten aanzien van Israël.

39.
Democratie vergt goed geïnformeerde burgers. Daarom ondergraven dictators onderwijs en vrije nieuwsgaring. Maar ook de digitale ontwikkelingen vormen een bedreiging voor de kritische zin die noodzakelijk is voor het goede functioneren van de democratie. Het teveel aan onmiddellijk beschikbare informatie vormt een bedreiging voor expertise; de waarheid wordt gereduceerd tot meningen. De algoritmes fragmenteren de samenleving. ChatGPT maakt het leerproces onmogelijk. Deze essays, zegt ILP, zijn niet méér dan een achterhoedegevecht.

40.
Een democratie is constitutioneel als ze erop gericht is te grote machtsconcentraties te bemoeilijken, onder andere door middel van het principe van de scheiding der machten. In een absolute democratie vloeien de drie machten samen in de persoon van de democratisch verkozen leider en heerst de dictatuur van de meerderheid. Minderheidsvisies en de oppositie worden in de pers en het parlement tegengewerkt. De democratie wordt in de absolute democratie op democratische wijze ontmanteld. Meer nog: de absolute democratie van Trump beschouwt de (overgebleven) Europese constitutionele democratieën als een bedreiging. De VS is uit op een regime change in Europa en wordt daarmee een bondgenoot van Rusland.

7881

J. in het Jan Breydelstadion, Sint-Andries - 260308

facebookbericht 1199

Die actie in de Brieversweg was een inschattingsfout. Ik denk dat Wouter Mouton geen idee had van de snelheid van zo'n aanstormend peloton. Hij heeft daar schade aangericht, en in die zin heeft hij zeker een fout begaan. Waarvoor hij een sanctie verdient. Ik vermoed dat hij dat zelf ook wel beseft. Maar is het niet een beetje overdreven om dat 'terreur' te noemen?

WM is inderdaad 'geradicaliseerd', in de zin dat hij 'stoutere' dingen is beginnen doen dan alleen maar met een bord op de markt gaan staan. Maar heeft hij ooit iemand pijn gedaan of materiële schade aangericht of iets gevandaliseerd? Neen, ook niet met dat schilderij. Want hij heeft zich vastgekleefd aan de glazen plaat voor het schilderij, niet aan het schilderij zelf - dat wordt er meestal niet bij gezegd.
Ik sta volledig achter de boodschap die WM uitdraagt. De schade die door de klimaatverandering zal worden aangericht (en nu al wordt aangericht) zal oneindig vele keren groter zijn dan WM ooit met lijm of stoepkrijt zal kunnen aanrichten. Hem nu brandmerken omdat hij een paar renners heeft doen vallen staat voor mij gelijk met de blik afwenden en zich compromitteren met diegenen die ik hierboven de 'zorgwekkend geradicaliseerde kapitalisten' heb genoemd. (Die, tussen haakjes, nu ook het wielerpeloton zelf aan het infiltreren zijn: TotalEnergies, Bahrein, Israël, UAE etcetera.) Wat zij teweegbrengen heeft meer met terreur te maken: het vanop afstand, zonder de slachtoffers te kennen (maar wél wetend dat er slachtoffers zijn), ontwikkelen, uitvoeren en voortzetten van praktijken waarvan iedereen weet dat ze schade toebrengen, vaak met de dood tot gevolg.

Laat ons, beste Frank Vanden Broucke, alvast eens proberen om de begrippen duidelijk af te bakenen en op een juiste schaal in perspectief te zien: 'activisme', 'radicalisering', 'terreur' en ja, 'criminaliteit'.

(...)

Ik kan u volgen als het gaat om de houdbaarheid en geloofwaardigheid van de individuele acties van WM. Wellicht heeft hij in dat opzicht alle krediet verloren. Zeker bij de publieke opinie, die in José De Cauwer de ideale zegsman heeft. Maar ik blijf erbij dat de wereld Don Quichotes nodig heeft. Soms slagen enkelingen erin om miljoenen slaapwandelaars wakker te schudden.

Over de psychische structuur van WM ga ik me niet uitspreken. Niet alleen ben ik daartoe niet bevoegd, ik vind het ook niet kies.

Hopelijk vindt WM zijn weg binnen een beter gestructureerd en legitiem klimaatprotest. Maar ik vrees dat zijn paniek terecht is en dat geweldloos en binnen de lijntjes kleurend verzet niets vermag tegen het veel omvangrijkere structurele geweld dat, in naam van de zich kapitalisme of neoliberalisme noemende veralgemeende hebzucht, de hele wereld (lees: natuur) wordt aangedaan.

vorig jaar 346

31 maart 2025

Vroeg naar bed, dat betekent: vroeg op. (…) Ik begin om halfvijf de dag, die dus nog voor een stuk nacht is, met dertig bladzijden Eribon en dit dagboek. Nu is het twintig voor zeven, zomertijd.

*

De leesclubbijeenkomst vindt plaats bij M in de Ganzestraat. We zitten buiten, het is daar net warm genoeg voor. Na de gezondheidsbulletins (…) hebben we het onder meer over deel 5 van LVO, en wanneer dat dan zal klaar zijn. Iedereen is enthousiast over Het stenen vlot behalve, tot mijn verrassing, W. Hij vindt Saramago ‘te magisch-realistisch’. L en ik vinden dat geen goede kwalificatie. We houden een redelijk goede bespreking. Wanneer die is afgesloten, blijven we, tot we in de schaduw zitten, nog bijna een uur praten over democratie en politiek. (…)

*

(…)

*

Na twee afleveringen The Day of the Jackal een fragment uit Leve de Ronde. Special guest Tom Waes krijgt een forum voor een publieke biecht. Neen, met veertien pinten achter het stuur van een aftandse Porsche kruipen is niet zijn beste idee geweest. Hij werkt nu samen met ouders van kinderen die door zatlappen zijn doodgereden. Gelukkig helpt Karl Vannieuwkerke hem om de lichtgewonde botsabsorpatiewagenbestuurder niet te vergeten. Tv op het slappe koord tussen gênant en zinvol.

7880

P. in het Jan Breydelstadion, Sint-Andries - 260308

vorig jaar 345

29 maart 2025

(…)

30 maart 2025

(…) Ik ruim alles op terwijl ik luister naar Touché. De gast is dit keer de achttienjarige acteur (Putain) en quizwinnaar (De Slimste Mens) Felix Heremans. Hij gaat met een autismespectrumstoornis door het leven. Hij spreekt opmerkelijk rustig en goed voor een achttienjarige. Hij vertelt hoe hij zijn beperking heeft omgebogen tot een sterkte. Hij maakt zich niet langer kwaad omdat de dingen niet altijd vallen onder de veel te strikte categorieën waarmee hij tot nu de wereld tegemoet trad. In plaats daarvan gaat hij nu liever uit van de kwaliteiten waarover hij beschikt, onder andere een fenomenaal geheugen. Felix staat op een zeer volwassen manier in het leven. Hij huldigt een soort van gelaten stoïcijnse houding. Amor fati. Hij twijfelt tussen drama studeren of – hoewel hij zegt er niet het geduld voor te hebben – lezen. Hij trekt zich niets aan van modieuze voorkeuren. Hij laat muziek horen uit de Renaissance maar ook van Eels. Hij maakt indruk op me. (…)

*

Vandaag twee keer de wandeling rond het Stil Ende. Sinds het begin van de oeververstevigings- en baggerwerken zijn nagenoeg alle watervogels er verdwenen. Ik mis ze.

*

Ik blijf weer veel te lang hangen bij de koers op tv. Dat zei Felix Heremans ook: dat hij úren naar de koers kan zitten kijken. (…)

*

Ook het zomeruur speelt me parten. Het is een uur vroeger of later, ik geraak daar nooit wijs uit. Wanneer ik ‘s avonds, na de eerste aflevering van Day of the Jackal, om halfelf in bed kruip en nog een paar bladzijden herlees in Terugkeer naar Reims, is het nog maar halftien, toch?